სანამ რუნების გამოყენებას დაიწყებთ, კარგად უნდა იცნობდეთ. ამ პოსტში არ არის განხილული რუნების მისტიკურ მნიშვნელობა. გადაიკითხეთ და შეიქმენით ზოგადი წარმოდგენა რუნების სახეობებზე. რუნები გავრცელებული იყო სხვადასხვა ტომებში, ამიტომაც დროთა განმალობაში სხვადასხვა ქვეყნებში სახეცვლილება განიცადა.
ადრეული Futhark
ეს არის რუნული დამწერლობის უძველესი ვერსია. გავრცელებული იყო გერმანულ და სკანდინავიურ ტომებში. ანბანის სხვა ფორმები ჩამოყალიბდა ადრეული Futhark იდან.
გოთური რუნები
გოთური, “მკვდარი” ენა რომელიც გავრცელებული იყო არის აღმოსავლეთ გერმანიაში. დამწერლობისთვის იყენებდნენ რუნულ ანბანს. ძალიან ცოტაა ცნობილი გოთური რუნების შესახებ. ერთ ერთი თეორიის მიხედვით ეს არის “ადრეული Futhark” ის სახეცვლილება სადაც ზოგიერთი რუნა გოთებმა მოიგონეს. ამის დამტკიცება ძნელია იმიტომ რომ ძალიან ცოტა ნაწერია შემორჩენილი.
ანგლო-საქსონური Futhorc
ამ ანბანში რამოდენიმე რუნაა დამატებული. ანბანი ბრიტანეტში ანლო-საქსება შემოიტანეს დაახლოებით მეხუთე საუკუნეში და იყენებდნენ მეთერთმეტე საუკუნემდე.
წარწერები ძირითადად ნაპოვნია სამკაულებზე, იარაღზე, ქვებზე და სხვა საგნებზე. ძალიან ცოტა ხელნაწერია შემორჩენილი.
ახალგაზრდა რუნები
ან “უბრალო რუნები”, ეს არის ადრეული Futhark ის კიდევ ერთი სახე ცვლილება. გამოიყენებოდა სკანდინავიურ ქვეყნებში, ვიკინგური ხანის დასაწყისიდან. ეს იყო მთავარი დამწერლობა ნორვეგიაში, შვედეთში და დანიაში. თუმცა მეთორმეტე საუკუნეში დამწერლობა ლათინურმა შეცვალა. ამის მიზეზი სკანდინავიური ქვეყნების გაქრისტიანება არის.
დანიური Futhark
შვედური – ნორვეგიული Rök რუნები
ნორვეგიული Futhark
გოთენბურგული რუნები
20/01/2010 at 3:09 am Permalink
ვა.. საინტერესოა…
20/01/2010 at 8:55 am Permalink
ძალიან : )