Fallen Angels » მითოლოგია http://www.gegepage.com David's Blog Thu, 24 Jun 2010 04:53:00 +0000 en hourly 1 http://wordpress.org/?v=3.0 სიცოცხლის ხე http://www.gegepage.com/2010/04/04/%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%9d%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%ae%e1%83%94/ http://www.gegepage.com/2010/04/04/%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%9d%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%ae%e1%83%94/#comments Sun, 04 Apr 2010 07:00:31 +0000 Dav1D http://www.gegepage.com/?p=328 მითოლოგიაში და თანამედროვე რელიგიურ წმინდა წიგნებში ხშირად გვხვდება “სიცოცხლის ხე” ან “სამყაროს ხე” (Tree of Life, World Tree) ხე ყველგან მოხსენიებულია როგორც რაიმე სიბრძნის შეცნობის და დაკავშირებულია სიცოცხლესთან. ოდინმა, სკანდინავიური მითოლოგიის მთავარმა ღმერთმა სიცოცხლის ხეზე 9 დღე და ღამე გაატარა რუნების სიბრძნის მისაღებად. ასევე ძველ აღთქმაში ხე დაკავშირებულია შემეცნებასთან. ქვემოთ მოყვანილია რამდენიმე მაგალითი მითოლოგიებიდან.

ქრისტიანობა – ძველი აღთქმა:

9. აღმოაცენა უფალმა ღმერთმა მიწიდან ყოველი ხე, სანახავად საამო და საჭმელად ვარგისი, შუაგულ ბაღში კი ხე სიცოცხლისა და ხე კეთილის და ბოროტის შეცნობისა.

სკანდინავიური მითოლოგია:

“იგდრასილი – ეს არის სამყაროს ხე რომელიც მიდგარდის ცენტრშია. მისი ტოტები ასგარდს წვდება. მთლიანი სამყარო დაყრდნობილია ამ ხეზე. ხეს აქვს სამი ფესვი. ერთი ფესვი ქვესკნელში (ჯოჯოხეთში) ჩადის, მეორე ყინულის გოლიათების სამეფოში და მესამე ადამიანთა სამყაროში.”

ბუდიზმი:

ბოლოს, (ბუდა) ერთი ლეღვის ხის ძირას დაჯდა ფეხმორთხმული და ჭეშმარიტების გამოცხადებას დაელოდა. მართლაც, სიდჰართამ მიიღო ჭეშმარიტების გამოცხადება, რამაც სახე გაუსხივოსნა, სიდჰართას ბუნება სრულიად გარდაიქმნა – ეს გამოღვიძებას ჰგავდა..

იბერიულ-კავკასიურ ხალხთა მითოლოგია:

“სამყაროს კიდეზე დგას ცხოვრების ხე, რომელიც ვერტიკალურად აერთებს ცას, დედამიწას და მიწისქწვეშა სამყაროს. ჩეჩნების და ინგუშების წარმოდგენების თანახმად, მიწისქვეშა სამყარო ვერტიკალურად შვიდ სხვა სამყაროდ იყოფა, რომლებიც ერთმანეთთან დაკავშირებულია თითოეული სამყაროს კიდეზე არსებული სოროებითა თუ საიდუმლო გამოქვაბულებით”

ასევე აღსანიშნავია ისიც რომ კავკასიურ მითოლოგიაში ღვთაებები ხალხს ხეების სახით ევლინებოდნენ.

ასევე კელტური მითოლოგიის წარმომადგენელ დრუიდებისთვის ხეები წმინდა იყო და ერთ ერთი ვერსიის თანახმად სიტყვა “დრუიდი” მოდის კელტური სიტყვიდან რომელიც მუხის ხეს ნიშნავს. ნუ ამ შემთხვევაში აქ საუბარია ზოგადად ხეებზე და არა სიცოცხლის ხეზე, მაგრამ საინტერესოა ის რომ სხვადასხვა კუთხის მითოლოგიებში არის საუბარი ერთ ხეზე და ზოგადად ხეებს საკმაოდ დიდ მნიშვნელობას ანიჭებდნენ ჩვენი წინაპრები.

ეგვიპტური მითოლოგია:

ხე მოხსენიებულია როგორც ატუმის აკაციის ხე რომელსაც ეგვიპტელი ხალხი სიცოცხლის ხედ მიიჩნევდა. ხე რომელიც სიცოცხლით და სიკვდილით არის გარშემორტყმული.

ასევე სიცოცხლის ხე გვხვდება ასირიულ მითოლოგიაში. თუმცა ეს ტერმინი თანამედროვე მეცნიერების შერქმეულია და ეს რელიგიური სიმბოლოები რომლებსაც მეცნიერები სიცოცხლის ხედ მიიჩნევენ, არწვის თავიან ღვთაებებად არის გამოსახული. ასირიულ წყაროებში არ არის ნახსენები სიცოცხლის ხე, მაგრამ მეცნიერები ვარაუდობენ რომ ეს სიმბოლოები ხესთან არის დაკავშირებული.

ჩინურ მითოლოგიაში ხე გამოსახულია როგორც ფენიქსი და დრაკონი. დრაკონი ხშირად უკვდავებას წარმოადგენს. ტაოისტურ მოძღვრებაში ნახსენები ატმის ხე რომელიც 3000 წელიწადში ერთხელ ისხამს ნაყოფს. ხის ნაყოფი ადამიანს უკვდავებას ანიჭებს.
1900 წელს არქეოლოგებმა ჩინეთში აღმოაჩინეს 4 მეტრიანი ბრინჯაოს ხე რომელზეც ფენიქსი და დრაკონი ეკიდა. ხის ნაყოფი კი ატამი იყო.

სიცოცხლის ხე ასევე გვხვდება მესოამერიკულ, ინდურ და სხვა მითოლოგიებში და ამის შესახებ შემდეგ პოსტში დავწერ. საკმაოდ საინტერესო ფაქტია ის რომ ამდენ მითოლოგიას ერთი საერთო ხე აკავშირებს.

როდესაც სტატიის წერა დავიწყე, არ მეგონა დიდი თუ გამოვიდოდა რადგანაც მხოლოდ სკანდინავიურ/კავკასიურ მითოლოგიაზე და ძველ აღთქმაზე ვაპირებდი დაწერას. თუმცა სხვა ბევრი მითოლოგიაც შემხვდა რომელიც ერთ პოსტში ვერ ჩავატიე : ) გაგრძელება აუცილებლად იქნება.

]]> http://www.gegepage.com/2010/04/04/%e1%83%a1%e1%83%98%e1%83%aa%e1%83%9d%e1%83%aa%e1%83%ae%e1%83%9a%e1%83%98%e1%83%a1-%e1%83%ae%e1%83%94/feed/ 0 სკანდინავიური მითოლოგია #2 http://www.gegepage.com/2010/02/04/%e1%83%a1%e1%83%99%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%97%e1%83%9d%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%90/ http://www.gegepage.com/2010/02/04/%e1%83%a1%e1%83%99%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%97%e1%83%9d%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%90/#comments Thu, 04 Feb 2010 07:48:16 +0000 Dav1D http://www.gegepage.com/?p=237

მიდგარდი უზარმაზარი ოკეანით იყო გარშემორტყმული. ოდინმა, ვილიმ და ვემ შექმნა მიწები მეგობარ გოლიათების სამეფოსთან ახლოს. ორი ხისგან მათ შეკმნეს ადამიანი : ქალი და კაცი.
ოდინმა მათ მისცა სული და სიცოცხლე. ვილიმ მათ მისცა ცოდნა და მოძრაობის უნარი. ვემ კი ტანსაცმელი და სახელები. მამაკაცს აში ერქვა. ხოლო ქალს კი ელმი. აში და ელმი არიან ადამიანების პირველი წინაპრები.

ამის შემდეგ მათ ააშენეს ასგარდი, ღმერთების სამყოფელი. დარბაზში რომელსაც ჰლიდკალფი ერქვა, ზის ოდინი თავის სამეფო ტახტზე, საიდანაც იგი გადმოჰყურებს მთელ დედამიწას. ოდინი დაქორწინდა გოლიათ ფიორგვინის შვილ ფრიგაზე.

იგდრასილი – ეს არის სამყაროს ხე რომელიც მიდგარდის ცენტრშია. მისი ტოტები ასგარდს წვდება. მთლიანი სამყარო დაყრდნობილია ამ ხეზე. ხეს აქვს სამი ფესვი. ერთი ფესვი ქვესკნელში (ჯოჯოხეთში) ჩადის, მეორე ყინულის გოლიათების სამეფოში და მესამე ადამიანთა სამყაროში.
ხის ქვეშ არის წყარო სახელად ურდა, რომელსაც ნორნები – სამი ბედისწერის ქალღმეთი იცავს. იქვე არის სხვა ორი წყარო, რომლებიც იგდრასილს კვებავენ. ერთის სახელია ჰვერგელმერი და მეორის მიმერის წყარო. დრაკონი ნიდჰოგი, რომელიც  ჰვერგელმერში ბინადრობს, ღრღნის იგდრასილის ფესვებს. მიმერი არის სიბრძნის წყარო და მას ყველაზე ბრძენი არსება მიმერი იცავს.

ბიფროსტი

ღმერთებმა ააშენეს ხიდი ბიფროსტი ასგარდიდან (ზეცა) მიდგარდამდე (დედამიწა). მას ჰეიმდალი იცავდა. ჰეიმდალს ძალიან ფხიზლად ძინავს, ხედავს თითქმის ყველაფერს და მას ესმის ბალახის გაზრდის ხმაც კი.

ღმერთები და ქალღმერთები

სკანდინავიური ღვთაებები დაყოფილია ორ ძირითად ჯგუფად: აესირი და ვანირი. ვანირები ან “დედამიწის ღმერთები”არიან სიმდიდრის და ნაყოფიერების ღვთაებები. ისინი დაკავშირებულები არიან მიწასთან და ზღვასთან.ყველაზე გავლენიანები ვანირთა შორის არიან : ნჯორდი, ფრეირი, აეგირი და ფრეა.
აესირი  (“ცის ღმერთები”) არის ძალის, სიბრძნის და ომის სიმბოლო. ისინი ცხობრობენ დიდ ხანს, მაგრამ უკვდავები არ არიან. ოდინი არის ღმერთების ლიდერი. თორი თავის მაგიურ უროსთან ერთად, არის ელვის ღმერთი რომელიც ადამიანების მეთვალყურეა.ლოკი გოლიათია. იგი არ იყო აესირის ღმერთი თუმცა ოდინმა მასთან ძმობის ფიცი დადო და ამის შემდეგ ისნი სისხლის ძმები არიან. ლოკი თაღლითი და აუტანელია.

უძველეს წარსულში აესირსა და ვანირს შორის საშინელი ომი იყო. კომფლიქტი ღმერთებს შორის მაშინ დაიწყო როდესაც ოდინმა და თორმა უარი თქვეს ეღიარებინათ გოდჰუდი და ვანირი. თუმცა ომის შემდეგ ღმერთებმა ზავი დადეს და გადაწყვიტეს “გაეცვალათ” ღმერთები ერთმანეთში. ვანირის ღმერთებმა ნჯორდი და მისი შვილები ფრეირი და ფრეა გაგზავნეს აესირში. აესირის ღმერთებმა კი მიმირი და ჰოენირი. ზავი ღმერთებმა ერთად შეკრებით აღნიშნეს. შეხვედრის დროს მათ ჩააფურთხეს თასსში და შექმნეს გოლიათი კვასირი, რომელიც მშვიდობის და ჰარმონიის სიმბოლო იყო. კვასირი შემდეგ პოეტების შთაგონების წყარო გახდა.

]]> http://www.gegepage.com/2010/02/04/%e1%83%a1%e1%83%99%e1%83%90%e1%83%9c%e1%83%93%e1%83%98%e1%83%9c%e1%83%90%e1%83%95%e1%83%98%e1%83%a3%e1%83%a0%e1%83%98-%e1%83%9b%e1%83%98%e1%83%97%e1%83%9d%e1%83%9a%e1%83%9d%e1%83%92%e1%83%98%e1%83%90/feed/ 1