რუნები არის უძველესი გერმანული ანბანი რომელიც გამოიყენება დამწერლობისთვის, მკითხაობისთვის და მაგიისთვის. რუნები გამოიყენებოდა ჩრდილოეთ ევროპაში, სკანდინავიაში,ბრიტანულ კუნძულებზე და ისლანდიაში ქრისტეშობამდე დაახლოებით 100 წლიდან ქრისტეშობიდან 1600 წლამდე. რუნული დამწერლობა ასევე აღმოჩენილია ჩრდილოეთ ამერიკაში რაც ადასტურებს ვიკინგების ამერიკაში მოგზაურობას კოლუმბამდე დიდი ხნით ადრე.

რუნული ანბანი პირველად ცენტრალურ ევროპაში, გერმანულ ტომებში გვხვდება. ზოგიერთი ასო გადმოღებული იქნა სხვა დამწერლობიდან როგორიცაა ბერძნული,ეტრუსკული და ადრეული რომაული. რუნები შედგენილია სწორი ხაზებისგან რათა ადვილად ამოიკვეთოს ხეზე ან ქვაზე. უძველესი ქვაზე ამოტვიფრული რუნა დათარიღებულია მესამე საუკუნით.

რუნულ დამწერლობას ეწოდება FUTHARK -ანბანის პირველი 6 ასო. რუნები გავრცელებული იყო სხვადასხვა ქვეყნებში რამაც გამოიწვია მათი შეცვლა. არსებობს რამდენიმე სახის ანბანი.
ძველი გერმანული ანბანი “ადრეული Futhark” შეიცავს 24 რუნას. სკანდინავიურ რუნულ ანბანში კი გვხვდება მხოლოდ 16 რუნა. 400-600 წლებში გერმანულმა ტომებმა ანგლო-საქსებმა დაიპყრეს ბრიტანეთი და დაპყრობილ ტერიტორიაზე შემოიტანეს რუნული დამწერლობა. ამის შემდეგ რამოდენიმე რუნამ სახე იცვალა. რუნების რაოდენობა გაიზარდა 33 მდე. ეს ანბანი ანგლო/საქსონური Futhorc ით არის ცნობილი.

რუნების შესწავლისთვის სასურველია მითოლოგიის, ისტორიის და ძველი ევროპული/სკანდინავიური კულტურის ცოდნა. (ამიტომაც დავწერე პოსტი ნორვეგიულ მითოლოგიაზე : ) ) ეს თქვენი ასარჩევია, შეგიძლიათ უბრალოდ გადაიკითხოთ და იცოდეთ ზოგადად რუნებზე ან ჩაეძიოთ და შეისწავლოთ საფუძვლიანად. ამაში გარკვეულ წილად დაგეხმარებით. ასევე არის მასალა ინტერნეტში ინგლისურ ენაზე.

ახლა კი დავამთავრებ ამ პოსტს და დავიწყებ მეორის წერას. არ მინდა ძალიან დიდი გამოვიდეს (მოუხერხებელი წასაკითხია) რუნებზე მასალა ძალიან ბევრია, შევეცდები ბევრი დავწერო მაგრამ თუ დაინტერესება არ იქნა აზრი არ ექნება. ამიტომ გთხოვთ დააფიქსიროთ თქვენი აზრი კომენტარის სახით : )

ეს კი ადრეული Futhark ია. უფრო ვრცლად შემდეგ პოსტში დავწერ.